ന്യൂഡൽഹി: ജിഎസ്ടി നിയമങ്ങളിലും നികുതി നടപടിക്രമങ്ങളിലും സുപ്രധാന പരിഷ്കാരങ്ങൾ ശുപാർശ ചെയ്ത് 57-ാമത് ജിഎസ്ടി കൗൺസിൽ യോഗം. 2026 ഒക്ടോബർ 8-ന് ചേർന്ന യോഗത്തിൽ നികുതിദായകരുടെ നടപടിക്രമങ്ങൾ ലളിതമാക്കുക, ചെറുകിട വ്യാപാരികൾക്ക് ആശ്വാസം നൽകുക, റീഫണ്ട് നടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കുക, നികുതി തർക്കങ്ങൾ കുറയ്ക്കുക തുടങ്ങിയ ലക്ഷ്യങ്ങളോടെയാണ് വിവിധ നിർദേശങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവച്ചത്.
അറസ്റ്റ് വ്യവസ്ഥയും പ്രോസിക്യൂഷൻ പരിധിയും
ജിഎസ്ടി നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 69 ഒഴിവാക്കി അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനുള്ള അധികാരം പിൻവലിക്കാനാണ് കൗൺസിൽ ശുപാർശ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. പ്രോസിക്യൂഷൻ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിനുള്ള കുറഞ്ഞ നികുതി തുക പരിധി ഒരു കോടിയിൽനിന്ന് അഞ്ച് കോടിയായി ഉയർത്താനും നിർദേശമുണ്ട്.
സെക്ഷൻ 125 പ്രകാരമുള്ള പരമാവധി ജനറൽ പെനാൽറ്റി ₹25,000-ൽനിന്ന് ₹10,000 ആയി കുറയ്ക്കാനും ശുപാർശ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. നികുതി നിർണയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികളിൽ ഏകീകൃത മാനദണ്ഡങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നതും പരിഗണനയിലുണ്ട്.
ചെറുകിട വ്യാപാരികൾക്ക് കൂടുതൽ ഇളവുകൾ
ഇ-കൊമേഴ്സ് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ വഴി ചരക്കുകൾ വിൽക്കുന്ന ചെറുകിട വ്യാപാരികൾക്ക് രജിസ്ട്രേഷൻ നടപടികൾ ലളിതമാക്കും. മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്വന്തം ഓഫീസ് ഇല്ലാത്ത വ്യാപാരികൾക്കും നിശ്ചിത വ്യവസ്ഥകൾ പാലിച്ച് രജിസ്ട്രേഷൻ നേടാൻ സഹായിക്കുന്ന സംവിധാനമാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
₹5 കോടി വരെ വാർഷിക വിറ്റുവരവുള്ളതും ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് നേരിട്ട് വിൽപ്പന നടത്തുന്നവരുമായ വ്യാപാരികൾക്കായി വാർഷിക റിട്ടേണും ത്രൈമാസ പേയ്മെന്റും ഉൾപ്പെടുന്ന ARQP പദ്ധതി തത്വത്തിൽ അംഗീകരിച്ചു.
നിശ്ചിത നിബന്ധനകൾ പാലിക്കുന്ന വ്യാപാരികൾക്ക് രജിസ്ട്രേഷൻ ഭേദഗതികൾ, റദ്ദാക്കൽ, പുനഃസ്ഥാപിക്കൽ തുടങ്ങിയ നടപടികൾ ഓട്ടോമാറ്റിക് സംവിധാനത്തിലൂടെ ലളിതമാക്കാനും നിർദേശമുണ്ട്.
റീഫണ്ട് നടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കും
ഇലക്ട്രോണിക് കാഷ് ലെഡ്ജറിലെ അധിക തുകയ്ക്കുള്ള റീഫണ്ട് ഓട്ടോമാറ്റിക് സംവിധാനത്തിലൂടെ അനുവദിക്കാനും സീറോ റേറ്റഡ് സപ്ലൈകൾക്കും ഇൻവേർട്ടഡ് ഡ്യൂട്ടി ഘടനയ്ക്കും അർഹമായ കേസുകളിൽ 90 ശതമാനം വരെ തുക പ്രൊവിഷണൽ റീഫണ്ടായി അനുവദിക്കാനും ശുപാർശയുണ്ട്.
റീഫണ്ട് അപേക്ഷകളിൽ അക്നോളജ്മെന്റ് അല്ലെങ്കിൽ ഡെഫിഷ്യൻസി മെമ്മോ നൽകുന്നതിനുള്ള സമയപരിധി 15 ദിവസത്തിൽനിന്ന് 10 ദിവസമായി കുറയ്ക്കാനും നിർദേശമുണ്ട്.
ഇൻവേർട്ടഡ് ഡ്യൂട്ടി ഘടനയിൽ ഇൻപുട്ട് സർവീസുകളുടെ ഐടിസി റീഫണ്ടിനും സീറോ റേറ്റഡ് സപ്ലൈകളിലും ഇൻവേർട്ടഡ് ഡ്യൂട്ടി ഘടനയിലും ക്യാപിറ്റൽ ഗുഡ്സിന്റെ ഐടിസി റീഫണ്ടിനും വ്യവസ്ഥകൾ വിപുലീകരിക്കാനും കൗൺസിൽ ശുപാർശ ചെയ്തു.
ഇൻപുട്ട് ടാക്സ് ക്രെഡിറ്റ് വ്യവസ്ഥകളിൽ മാറ്റം
സെക്ഷൻ 17(5) പ്രകാരമുള്ള ബ്ലോക്ക്ഡ് ഐടിസി വ്യവസ്ഥകളിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താൻ ശുപാർശയുണ്ട്. ചില ഔട്ട്ഡോർ കാറ്ററിംഗ് സേവനങ്ങൾ, ലൈഫ്-ഹെൽത്ത് ഇൻഷുറൻസ്, ടെലികോം ടവറുകൾ, ഫാക്ടറിക്ക് പുറത്തുള്ള പൈപ്പ് ലൈനുകൾ തുടങ്ങിയവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇൻപുട്ട് ടാക്സ് ക്രെഡിറ്റ് നിയന്ത്രണങ്ങൾ പുനഃപരിശോധിക്കുന്നതാണ് ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്.
ഐടിസി തടയുന്ന റൂൾ 86A പ്രകാരമുള്ള നടപടികൾക്കെതിരെ നികുതിദായകർക്ക് ആക്ഷേപം ഉന്നയിക്കാനും വ്യക്തിപരമായ വാദം കേൾക്കൽ ആവശ്യപ്പെടാനും അവസരം നൽകുന്ന നടപടിക്രമങ്ങളും ശുപാർശകളിലുണ്ട്.
ഇ-വേ ബിൽ പരിശോധനയ്ക്ക് നിയന്ത്രണങ്ങൾ
ചരക്കുനീക്കത്തിനിടെ വാഹനങ്ങൾ തടഞ്ഞ് പരിശോധിക്കുന്നതിന് കൂടുതൽ കർശനമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജോയിന്റ് കമ്മീഷണർ റാങ്കിൽ കുറയാത്ത ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ പ്രത്യേക അനുമതിയും രഹസ്യവിവരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനവും ഉണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ പരിശോധന നടത്താവൂ എന്നതാണ് പ്രധാന നിർദേശം.
സപ്ലയറോ റെസിപിയന്റോ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് തുടർനടപടികളിൽ അധികാരം നൽകുകയും ട്രാൻസിറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പരിശോധനകൾ നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതും പരിഷ്കാരങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
സേവന കയറ്റുമതിക്കും ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾക്കും മാറ്റങ്ങൾ
വിദേശത്തുള്ള സ്വന്തം ബ്രാഞ്ചുകൾക്ക് നൽകുന്ന സേവനങ്ങൾക്ക് കയറ്റുമതി ആനുകൂല്യങ്ങളും റീഫണ്ടും ലഭിക്കുന്നതിലെ തടസ്സങ്ങൾ നീക്കാൻ ഐജിഎസ്ടി നിയമത്തിൽ ഭേദഗതി വരുത്താൻ ശുപാർശയുണ്ട്.
ഡ്രൈവറോടുകൂടിയ ഇലക്ട്രിക് വാഹന വാടകയ്ക്കും യാത്രാ സേവനങ്ങൾക്കും നിശ്ചിത വ്യവസ്ഥകളോടെ, പരിമിതമായ ഐടിസിയോടെ അഞ്ച് ശതമാനം ജിഎസ്ടി തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള വ്യവസ്ഥയും നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
റിട്ടേൺ സമർപ്പണത്തിലും നോട്ടീസ് നടപടികളിലും പരിഷ്കാരം
GSTR-1, GSTR-2B, GSTR-3B എന്നിവ തമ്മിലുള്ള പൊരുത്തക്കേടുകൾ കുറയ്ക്കാനും തിരുത്തലുകൾ എളുപ്പമാക്കാനും പുതിയ സംവിധാനം കൊണ്ടുവരാൻ ശുപാർശയുണ്ട്. ഇത് 2027 ഏപ്രിൽ മാസത്തെ റിട്ടേൺ മുതൽ നടപ്പാക്കാനാണ് നിർദേശം.
ഒന്നിലധികം സാമ്പത്തിക വർഷങ്ങളെ ഒരുമിച്ച് ഉൾപ്പെടുത്തി നൽകിയതിനാൽ കോടതികൾ അസാധുവാക്കിയ ചില നോട്ടീസുകൾക്ക് നിയമപരമായ സാധുത നൽകുന്നതിനുള്ള വാലിഡേഷൻ ക്ലോസും പരിഗണനയിലുണ്ട്.
ഇ-കൊമേഴ്സ് ഡെലിവറി സേവനങ്ങളെ സെക്ഷൻ 9(5) പരിധിയിൽ കൊണ്ടുവരിക, ചില പാഴ്വസ്തുക്കളുടെ വ്യാപാരത്തിൽ റിവേഴ്സ് ചാർജ് മെക്കാനിസവും നിശ്ചിത ബി2ബി ഇടപാടുകളിൽ ടിഡിഎസും ഏർപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയ നിർദേശങ്ങളും യോഗത്തിൽ മുന്നോട്ടുവച്ചു.
ജിഎസ്ടി കൗൺസിലിന്റെ ഈ ശുപാർശകൾ നികുതി നടപടികൾ ലളിതമാക്കുന്നതിനും വ്യാപാരികൾ നേരിടുന്ന അനുസരണച്ചെലവും തർക്കങ്ങളും കുറയ്ക്കുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിടുന്നു. എന്നാൽ ഓരോ നിർദേശത്തിന്റെയും പ്രാബല്യം ബന്ധപ്പെട്ട നിയമഭേദഗതികൾ, ചട്ടങ്ങൾ, വിജ്ഞാപനങ്ങൾ എന്നിവ അനുസരിച്ചായിരിക്കും.